Roomundo

Nicosia şehir rehberi

Lefkoşa'da yapılacak 10 şey

Arkeoloji, şehir müzeleri, modern meydanlar ve Osmanlı avlularıyla Lefkoşa'yı keşfedin; Yeşil Hat'ın iki yakasına yayılan başkent için iyi düşünülmüş bir planla.

Lefkoşa'daki Kıbrıs Müzesi'nin sütunlu girişi ve cephesi
Fotoğraf: A.Savin / Wikimedia Commons / FAL

Ziyaretinizi planlayın

Lefkoşa, dikkatle bakanı ödüllendirir: bir müze eseri, yeniden düzenlenmiş bir meydan ya da bir avlu, adanın tarihinin bambaşka dönemlerini anlatabilir. Önce güneydeki eski şehirde bir tur atın, ardından kuzeye geçmenin giriş belgelerinize ve ilgi alanlarınıza uyup uymadığına karar verin. Yeşil Hat, kontrollerin yapıldığı gerçek bir geçiş noktasıdır; gezi için bir kestirme değildir. Bu on öneri, iki gün veya daha uzun bir ziyaret için bir seçenek listesidir; her mekânın içinin gezilebileceğine dair bir söz değildir.

Kıbrıs Müzesi'nde adayı bütün hâliyle tanıyın

Lefkoşa'daki Kıbrıs Müzesi'nin sütunlu girişi ve cephesi
Fotoğraf: A.Savin / Wikimedia Commons / FAL

Kıbrıs Müzesi'ni gezinin başında ziyaret etmek mantıklıdır, çünkü size yalnızca bir başkenti değil, bütün bir adayı tanıtır. Arkeoloji koleksiyonları çanak çömleği, heykelleri, takıları ve gündelik eşyaları aynı hikâyede buluşturur. Salondan salona malzemelerin ve biçimlerin nasıl değiştiğine dikkat edin; böylece daha sonra göreceğiniz kiliseler, kalıntılar ve bölge müzeleri için, bir kronolojiyi ezberlemeniz gerekmeden işe yarar bir çerçeve edinirsiniz.

Her vitrinin önünden hızla geçmek yerine sizi gerçekten ilgilendiren birkaç eser seçin ve etiketlerini dikkatle okuyun. Müze eski surların dışında yer alır; merkezdeki dar sokakların arasında olduğunu varsaymak yerine ziyareti Eleftheria Meydanı'na doğru bir yürüyüşle birleştirin. Yola çıkmadan önce Eski Eserler Dairesi'nin ve turizm kurumlarının duyurularını kontrol edin: belirli bir tarih için ilan edilen kapanış, ne kalıcı bir kapanış ne de bugün içeri girebileceğinizin garantisi anlamına gelir.

İyi planlayın: Binanın ve sergilerin güncel durumu için resmî duyuruları esas alın; yalnızca eski bir giriş bilgisine göre plan yapmayın.

Surlarla çevrili şehrin batısıGüncel müze duyurularını kontrol edin
Visit Cyprus: Kıbrıs Müzesi

Leventis Müzesi'nde şehrin hikâyesini okuyun

Lefkoşa'da dar bir sokaktaki Leventis Belediye Müzesi'nin girişi
Fotoğraf: User:Leventis Museum / Wikimedia Commons / CC BY-SA 3.0

Leventis Belediye Müzesi, Kıbrıs Müzesi'nin şehre odaklanan tamamlayıcısıdır. Dışarıdaki sokakları, Lefkoşa'yı biçimlendiren insanlar, haritalar ve eşyalarla ilişkilendirmek için bu müzeden yararlanın. Müzelere ayıracağınız zaman sınırlıysa bu ayrım önemlidir: Kıbrıs Müzesi adaya arkeolojik bir bakış sunarken burada odak başkentin kendisidir. Sıcak bir öğleden sonra kapalı bir mekâna sığınmak için de iyi bir seçenektir.

Bütün dönemleri bir kerede özümsemeye çalışmak yerine, şehrin tarihî bir tasvirini kendi yürüyüşünüzle karşılaştırmaya zaman ayırın. Ailelerle gelenler, müzenin surlar ve şehrin geçmişi üzerine etkinlikler içeren eğitim istasyonlarını arayabilir. Özel rehberli ziyaretler için ayrıca önceden düzenleme yapılır; sıradan bir ziyareti rezervasyonlu bir grup turuyla karıştırmayın. Günü belirli bir sergiye göre kurmadan önce geçici sergileri ve tatil duyurularını doğrudan kontrol edin.

İyi planlayın: Burası Ippokratous Caddesi'ndeki belediye müzesidir; ayrı bir kurum olan A. G. Leventis sanat galerisiyle karıştırmayın.

Eski şehrin güneyiSergileri ve ziyaret düzenlemelerini kontrol edin
Leventis Müzesi: eğitim istasyonları

Mağusa Kapısı'nda eski şehrin sınırını keşfedin

Venedik tahkimatına oyulmuş Mağusa Kapısı'nın taş girişi
Fotoğraf: A.Savin / Wikimedia Commons / FAL

Mağusa Kapısı, eski şehrin sınırını elle tutulur kılar. Venedik surlarını yalnız başına duran bir taş şerit olarak görmek yerine giriş, kalın tahkimat ve eski hendek arasındaki ilişkiye bakın. Kapı bir zamanlar başkenti Mağusa yoluna bağlıyordu; adı, Lefkoşa'nın daha geniş bir yerleşim ve ticaret yolları ağının parçası olduğunu hatırlatır.

Restore edilen yapı bugün kültür mekânı olarak kullanıldığından, dışarıdan bakarak geçidin açık olduğunu ya da içeride bir sergi bulunduğunu varsayamazsınız. İç mekânı görmek sizin için önemliyse belediyenin programına bakın, ardından çevredeki doğu sokaklarını acele etmeden dolaşın. Burası Aziz Yuhanna Katedrali ile iyi bir ikili oluşturur; bölünmüş surların tamamını dolaşmaya kalkışmak için bir gerekçe değildir. Özellikle ara bölgeye yakın yerlerde rotanızı kamuya açık yollar ve işaretli patikalar belirlesin.

İyi planlayın: Bu kapıyı görmek Lefkoşa'da bir ziyarettir; ayrı bir şehir olan Mağusa'ya yapılan bir gezi değildir.

Doğu Venedik surlarıDışarıdan gezin; iç mekân erişimini doğrulayın
Visit Cyprus: Mağusa Kapısı

Eleftheria Meydanı'nda Lefkoşa'nın başka bir yüzünü görün

Lefkoşa surlarının yanındaki Eleftheria Meydanı'nın çağdaş kamusal alanları
Fotoğraf: Iakovos Hatzistavrou, European Commission / Wikimedia Commons / CC BY 4.0

Eleftheria Meydanı, modern Lefkoşa ile Venedik tahkimatının buluştuğu yer olduğu için ilk durak olarak çok kullanışlıdır. Yeniden tasarlanan kamusal alan farklı kotlara yayılır ve tarihî surlar çağdaş mimariye net bir referans noktası sağlar. Devam etmeden önce üstteki bağlantıdan aşağıdaki peyzaj alanlarına bakın; bu karşıtlık, meydanı yalnızca fotoğraf çekilecek bir yer olarak görmekten çok daha ilginçtir.

Buradan yaya alışveriş caddelerine uzanan kısa bir keşif yürüyüşü planlayın; alanı farklı bir ışıkta görmek isterseniz daha sonra geri dönün. Açık alanlar yazın yorucu olabilir; öğle saatlerinde uzun bir mola planlamak yerine su ve gölgeyi hesaba katın. Grubunuzdaki kişiler farklı müzeleri gezmek isterse meydan iyi bir buluşma noktasıdır. Belirli bir kot ya da simge yapı üzerinde anlaşın, çünkü yalnızca meydanın adı birden fazla alanı kapsar.

İyi planlayın: Her yaklaşımın basamaksız olduğunu varsaymak yerine kotlar arasındaki geçişin hareket ihtiyaçlarınıza uygun olup olmadığını kontrol edin.

Eski surların güney kenarıEsnek açık hava durağı
Avrupa Komisyonu: Eleftheria Meydanı'nın yeniden tasarımı

Ledra Caddesi'nde geçiş noktasını aklınızda tutarak yürüyün

Lefkoşa eski şehrinde Ledra Caddesi boyunca yayalar ve dükkân vitrinleri
Fotoğraf: NicosiaKypros / Wikimedia Commons / CC BY-SA 3.0

Ledra Caddesi, sıradan alışveriş ve kafe hayatını bölünmüş bir başkentin gerçekliğiyle bir araya getirir. Önce onu bir şehir caddesi olarak yürüyün; geçiş noktasının çevresindeki herkesi bir turistik cazibenin parçası gibi görmek yerine yan sokaklara ve binalardaki değişimlere dikkat edin. Merkezi konumu sayesinde, karşıya geçmemeye karar verseniz bile Leventis Müzesi, Faneromeni Meydanı ve kuledeki gözlem katı arasında kullanışlı bir bağlantıdır.

Kuzeye devam etmek istiyorsanız, uyruğunuz ve Kıbrıs'a giriş rotanız için geçerli resmî giriş bilgilerini önceden inceleyin. Pasaportunuzu ve gereken diğer belgeleri yanınıza alın; telefondaki bir görüntünün ya da otelinizin tavsiyesinin yetkilileri tatmin edeceğini varsaymayın. Kontroller ve dönüşünüz için bol zaman payı bırakın. Hassas tesislerin çevresinde fotoğraf çekmek, sokak fotoğrafçılığından ayrı bir konudur; bariyerler de ara bölgeyi keşfetmeye davet değildir.

İyi planlayın: Karşıya geçmeyi gezi planınızda isteğe bağlı tutun; görevlilere, tabelalara ve güncel resmî giriş kurallarına uyun.

Eski şehrin merkeziKarşıya geçecekseniz belgelerinizi yanınıza alın
FCDO: Kıbrıs giriş koşulları

Shacolas Kulesi'nden sokak dokusunu kavrayın

Lefkoşa merkezinin çatıları üzerinde yükselen Shacolas Kulesi
Fotoğraf: NicosiaEurope / Wikimedia Commons / CC BY-SA 3.0

Shacolas Kulesi, dar sokaklarını gezdikten sonra şehri başka bir açıdan okumanızı sağlar. Belediyenin müze ve gözlem katı on birinci kattadır ve manzarayı eski Lefkoşa'ya dair belgelerle birleştirir. Daha önce gördüğünüz surları, kilise kulelerini ve cami minarelerini siluette bulmaya çalışın. Burası tarihî bağlamı olan bir yön bulma durağıdır; koleksiyona eklenecek bir seyir noktası daha değildir.

Uzaktaki yapıları seçebilmek önceliğinizse günün açık bir saatini tercih edin. Yansımalar ve pus, camların ardından çekilen fotoğrafları etkileyebilir; bu yüzden bir süre de fotoğraf makinesi olmadan seyredin. Kule, Ledra Caddesi yürüyüşü ve Leventis Müzesi ziyaretiyle doğal olarak birleşir. Özellikle erişim ihtiyaçlarınız varsa gelmeden önce güncel giriş ve asansör düzenlemelerini doğrulayın; modern bir gökdelende olmak, tek başına erişilebilir bir ziyaretçi rotası olduğu anlamına gelmez.

İyi planlayın: Müze girişini bilerek arayın; gözlem katı üst kattadır, herhangi bir dükkândan çıkılan bir çatı terası değildir.

Ledra CaddesiGözlem katı girişini doğrulayın
Lefkoşa Belediyesi: Shacolas Kulesi

Faneromeni Meydanı çevresinde mola verin

Lefkoşa'da meydana bakan tarihî Faneromeni okul binası
Fotoğraf: Giorgis 2011 / Wikimedia Commons / CC BY-SA 3.0

Faneromeni Meydanı, merkezdeki alışveriş yürüyüşüne mimariye odaklanan bir mola katar. Kilise, tarihî okul ve çevredeki sokaklar, sivil ve dinî hayatı aynı küçük alanda görmenizi sağlar. Hemen bir sonraki simge yapıya yönelmek yerine kilisenin yanı sıra okulun cephesine de bakın. Yakınlarda bir kafe molası verirseniz burası müzelerle geçiş noktası arasında toparlanmak için iyi bir yer olur.

Kilise ibadete açık bir mekândır; yanındaki anıt ise şehrin tarihindeki ağır bir döneme aittir. Sesinizi ve fotoğraf çekimini saygılı tutun, içeri yalnızca ziyaretçiler kabul edildiğinde girin. Meydanın değerli olması için iç mekânı görmeniz gerekmez: bitişik sokaklarla kurduğu ilişki de ilginin bir parçasıdır. Günün net bir yönü olsun diye buradan ya kuzeyde bir tur ya da güneyde bir müze öğleden sonrası seçin.

İyi planlayın: Kiliseyi ve okulu kapıları mutlaka açık olacak ziyaretçi tesisleri olarak değil, faal kurumlar olarak görün.

Eski şehrin güneyiEsnek yürüyüş; ibadete saygı gösterin
Visit Cyprus: Faneromeni Kilisesi

Büyük Han'ın avlusuna zaman ayırın

Kuzey Lefkoşa'daki Büyük Han'ın kemerli revakları ve iç avlusu
Fotoğraf: Diego Delso / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0

Büyük Han, kuzeydeki eski şehir yürüyüşünün ölçeğini değiştirir. Eski Osmanlı kervansarayı, kemerli revakları bir avlunun çevresinde toplar; ortadaki yapı, çevredeki dükkânlardan önce dikkati çeker. Avlunun çevresini dolaşın ve binanın düzenini kavramak için açık alana geri dönüp bakın. Yolcuların, malların ve gündelik hayatın bir zamanlar tek bir kapalı yapıya nasıl sığdığını düşünmek için iyi bir yerdir.

Göz atmak ya da oturmak için zaman ayırın, ancak avluya erişimi tek tek işletmelerin açılış düzenlemelerinden ayırın. Vardığınızda bir atölye ya da kafe açık olmayabilir; üst revaklara da yalnızca ziyaretçilerin kabul edildiği yerlerde çıkın. Geçiş belgelerinizi kontrol ettikten sonra hanı Selimiye Camii ile birleştirerek kuzeyde kompakt bir tur yapın. Böylece ziyaretiniz, eski şehrin dışındaki uzun bir durak listesine bağlı kalmadan tutarlı bir amaç kazanır.

İyi planlayın: Geçiş noktasından dönüş için zaman ayırın; hemen sonrasına güneyde sıkışık bir müze rezervasyonu koymayın.

Eski şehrin kuzeyiGeçişi ve dükkânların saatlerini planlayın
Visit North Cyprus: Büyük Han

Selimiye Camii'nin katmanlarını okuyun

Kuzey Lefkoşa'nın çatıları üzerinde Selimiye Camii'nin Gotik gövdesi ve iki minaresi
Fotoğraf: A.Savin / Wikimedia Commons / FAL

Eski Ayasofya Katedrali olan Selimiye Camii, şehrin değişen dinî tarihinin mimariye en net yansıdığı yerlerden biridir. Gotik gövde ile sonradan eklenen minareler aynı yapının farklı dönemlerine aittir. İşe dış cepheyi ve oranlarını inceleyerek başlayın; böylece mümkün olduğunda yapacağınız iç mekân ziyareti, yalnızca fotoğraf için içeri adım atmaktan çok daha anlamlı olur.

Burası ibadete açık bir cami olduğu için ziyaretçi erişimi ibadet saatlerine ve yerel düzenlemelere bağlıdır. Güncel duyuruları kontrol edin, sade giyinin ve ayakkabılar, kısıtlı alanlar ve fotoğraf çekimiyle ilgili talimatlara uyun. Restorasyon ya da dinî etkinlikler de neyin görülebileceğini değiştirebilir; eski bir rehbere dayanarak belirli bir iç mekân deneyimine güvenmeyin. İçeri girilemese bile çevredeki sokaklar ve yakındaki Büyük Han değerli bir tur sunar. Günün ne kadarını kuzeye ayıracağınıza karar verirken bu alternatifi aklınızda tutun.

İyi planlayın: Mimari bir ziyaret, namaza ve görevlilerin yönlendirmelerine öncelik tanımalıdır; içeri girmeden önce erişimi yerinde teyit edin.

Eski şehrin kuzeyiGüncel ziyaretçi erişimini kontrol edin
Visit North Cyprus: Selimiye Camii

Aziz Yuhanna'nın sade dış görünüşünün ötesine bakın

Lefkoşa eski şehrinin doğusunda, Başpiskoposluk binasının yanındaki Aziz Yuhanna Katedrali
Fotoğraf: A.Savin / Wikimedia Commons / FAL

Aziz Yuhanna Katedrali, önemli bir yapının siluete hâkim olması gerekmediğini hatırlatır. Sade dış görünüşü, resmî ziyaretçi anlatımında sözü edilen yaldızlı ahşap işçiliği, ikonalar ve duvar resimleriyle tezat oluşturur. Kilise geziye açıksa ayrıntılara zaman tanıyın: bu küçük iç mekânda dikkatle bakmak, büyük bir simge yapıyı listeden düşmek için aceleyle geçmekten çok daha doyurucudur.

Katedrali Mağusa Kapısı ile birlikte eski şehrin doğusundaki bir yürüyüşe yerleştirin ve dinî ziyaretle surlar arasında bir mola bırakın. Ziyaret düzenlemeleri yakındaki müzelerin saatlerinden farklıdır ve ayinler geziden önce gelir. Ziyaretinize yakın bir tarihte resmî bilgileri kontrol edin ve kapıdaki fotoğraf kısıtlamalarına uyun. Kilisenin kapalı olması ibadeti bölmek ya da gayriresmî bir giriş aramak için bir neden değildir; çevredeki Başpiskoposluk mahallesini kamuya açık sokaklardan yine de keşfedebilirsiniz.

İyi planlayın: Bu katedral eski şehrin güneyindedir; Selimiye ise Yeşil Hat'ın öte yakasında bambaşka bir yapıdır.

Başpiskoposluk mahallesiKilisenin ziyaret saatlerini kontrol edin
Visit Cyprus: Aziz Yuhanna Katedrali

Lefkoşa'da iki gün nasıl geçirilir

Birinci gün: arkeoloji ve güney sokakları

Güncel duyurular erişimi teyit ediyorsa güne Kıbrıs Müzesi ile başlayın. Eleftheria Meydanı'na devam edin, Leventis Müzesi ile Shacolas gözlem katı arasında bir seçim yapın, ardından Ledra Caddesi ve Faneromeni Meydanı'nda yürüyün. Karşıya geçişi ayrı ve bilinçli bir gezi olarak planlayın.

İkinci gün: isteğe bağlı kuzey turu ve doğu surları

Doğru belgeleriniz yanınızdaysa ve güncel geçiş bilgilerini kontrol ettiyseniz Büyük Han'ı ziyaret edin, Selimiye'yi dışarıdan ya da kabul ediliyorsanız içeriden görün. Kontroller için zaman payı bırakarak dönün. Aziz Yuhanna'yı ve Mağusa Kapısı'nı ancak ziyaret düzenlemeleri ve enerjiniz elverirse ekleyin; karşıya geçmeyecekseniz günü doğu mahallesine ayırın.

Yola çıkmadan önce

Yeşil Hat'ı iyi anlayın

Uyruğunuz ve varış rotanız için giriş ve dönüş koşullarını kontrol edin. Belgelerinizin asıllarını yanınıza alın, yetkili geçiş noktalarını kullanın ve askerî ya da hassas tesislerin fotoğrafını çekmeyin.

Resmî Kıbrıs seyahat bilgileri

En uzun yürüyüşü sıcaktan uzak tutun

Programları elverdiğince müze ziyaretlerini günün en sıcak saatlerine koyun, yanınızda su taşıyın ve açık hava turlarını koşullara göre değiştirebileceğiniz kadar kısa tutun.

Güncel kapanış duyurularını takip edin

Tarihî binalar ve müzeler bakım, ibadet ya da sergiler nedeniyle kapanabilir. Görmek istediğiniz salonun veya katın erişilebilir olup olmadığı dâhil, bilgiyi doğrudan mekândan teyit edin.

Yaşamak istediğiniz güne yakın kalın

Güneyde müzelere ve eski şehre odaklanan kısa bir gezi için Eleftheria Meydanı'na ya da güneydeki yaya caddelerine yakın otelleri karşılaştırın. Yalnızca haritada görünen mesafeye değil, otelin Yeşil Hat'ın hangi yakasında olduğuna ve varış rotasına da bakın. Oda seçmeden önce bavulla erişimi, gerekiyorsa otoparkı, kliması ve sokak gürültüsünü göz önünde bulundurun.

Nicosia otellerini keşfedin